Çocuk sahibi olmayı planlayan pek çok kadının yolunun kesiştiği tetkiklerden biri histerosalpingografi, kısaca HSG’dir. Halk arasında bazen “rahim filmi” olarak da bilinen bu işlem, kadın üreme sisteminin değerlendirilmesinde önemli bir yere sahiptir. Peki HSG tam olarak nedir, nasıl yapılır ve ne işe yarar?
Histerosalpingografi (HSG) Nedir?
Histerosalpingografi; rahim (uterus) ve fallop tüplerinin yapısını incelemek için yapılan özel bir röntgen görüntüleme yöntemidir. İşlem sırasında rahim içine kontrast madde (özel bir sıvı) verilir ve bu maddenin rahim ve tüpler boyunca nasıl yayıldığı röntgen ile görüntülenir.
Bu sayede:
- Rahim içi şekil bozuklukları
- Tüplerinde tıkanıklık olup olmadığı
- Rahim içi yapışıklıklar veya polipler
gibi durumlar değerlendirilebilir.
HSG Neden Yapılır?
HSG en sık olarak infertilite (kısırlık) araştırması kapsamında istenir. Çünkü sağlıklı bir gebelik için:
- Rahim içinin embriyonun tutunmasına uygun olması
- Fallop tüplerinin açık olması
gerekir.
HSG’nin yaygın kullanım alanları şunlardır:
- Gebe kalamama nedenlerini araştırmak
- Tüp tıkanıklığından şüphelenildiğinde
- Tekrarlayan düşüklerin nedenini incelemek
- Rahim anomalilerini (doğuştan şekil bozuklukları) değerlendirmek
HSG Ne Zaman Yapılır?
HSG genellikle adet bitiminden sonra, yumurtlama gerçekleşmeden önceki dönemde yapılır. En sık tercih edilen zaman, adet döngüsünün 7–10. günleri arasındadır. Bu zamanlama, hem gebelik ihtimalini ortadan kaldırmak hem de görüntü kalitesini artırmak için önemlidir.
HSG Nasıl Yapılır?
İşlem genellikle 5–10 dakika sürer ve anestezi altında yapılır.
- Hasta jinekolojik muayene pozisyonuna alınır.
- Rahim ağzından ince bir kateter yerleştirilir.
- Kontrast madde rahim içine verilir.
- Aynı anda röntgen görüntüleri alınır.
Kontrast maddenin tüplerden karın boşluğuna geçmesi, tüplerin açık olduğunu gösterir.
HSG Ağrılı Bir İşlem midir?
Anestezi altında yapıldığından, hastalar ağrı, acı hissetmemektedir
HSG’nin Riskleri Var mıdır?
HSG genel olarak güvenli bir işlemdir. Ancak nadiren:
- Enfeksiyon
- Alerjik reaksiyon (kontrast maddeye karşı)
- İşlem sonrası birkaç gün süren lekelenme
görülebilir. Şiddetli ağrı, ateş veya kötü kokulu akıntı durumunda mutlaka doktora başvurulmalıdır.
HSG Sonrası Nelere Dikkat Edilmelidir?
- İşlem sonrası hafif kasık ağrısı ve lekelenme normaldir.
- Aynı gün normal hayata dönülebilir.
- Doktor farklı bir öneride bulunmadıysa, birkaç gün cinsel ilişkiden kaçınılması istenebilir.
Bazı çalışmalarda HSG sonrasında, özellikle tüplerin açıldığı durumlarda, spontan gebelik şansının geçici olarak artabildiği gösterilmiştir.
Sonuç Olarak
Histerosalpingografi, kadın üreme sağlığının değerlendirilmesinde oldukça değerli bir tanı yöntemidir. Kısa süren, basit bir işlem olmasına rağmen, elde edilen bilgiler tedavi planının şekillenmesinde büyük rol oynar.
