Kurban Bayramı’nda sıklıkla karşılaştığımız istenmeyen yaralanmalarda, hastaneye ulaşana kadar olay yerinde yapılan ilk yardım müdahaleleri hayati bir önem taşır. Ancak bazen durumu kurtarmak amacıyla kulaktan dolma bilgilerle yapılan yanlış uygulamalar, yaranın daha da kötüleşmesine veya kalıcı hasarlara yol açabilmektedir.
Metropol Hastanesi uzmanlarından Op. Dr. Mehmet Rauf Koç, bayram kazalarında hastaneye yetişene kadar yapılan en büyük ilk yardım hatalarını ve bu durumlarda hayat (ve uzuv) kurtaran doğru müdahale yöntemlerini açıklıyor.
İşte yaralanma anında kesinlikle kaçınmanız gereken 2 büyük hata ve yapılması gereken doğrular:
Hata 1: Kanamayı Durdurmak İçin Rastgele Turnike Bağlamak
Aktif bir kanama durumunda karşılaşılan en büyük hatalardan biri, kanama odağının daha üst kısmına sert bir şekilde turnike (ip, bez, kemer vb. ile sıkma) uygulaması yapmaktır. Bilinçsizce yapılan turnike, dokulara giden kan akışını tamamen keserek o bölgedeki sağlıklı dokuların da ölmesine yol açabilir.
Doğrusu Ne Olmalı? Bunun yerine yapılması gereken en güvenli ve etkili yöntem, aktif kanama olan alanın ve damarın üzerine temiz bir bezle doğrudan baskı (direkt bası) yapmaktır. Eğer yakınınızda bir ilk yardım çantası bulunuyorsa, steril gazlı bez veya spanç gibi temiz malzemeler kullanarak kanayan bölgeye doğrudan ve sürekli bir bası uygulamalısınız.
Hata 2: Kopan Uzvu Doğrudan Buza Temas Ettirmek
Kurban kesimi sırasında yaşanabilen en üzücü kazalardan biri olan uzuv (parmak, el vb.) kopması (amputasyon) vakalarında, kopan parçanın doğrudan buzun içine veya üzerine konulması oldukça yaygın ve tehlikeli bir hatadır. Doğrudan buza temas eden dokular “soğuk yanığı” yaşayarak donar, canlılığını yitirir ve hastanede yerine dikilme (mikrocerrahi) şansını tamamen kaybedebilir.
Doğrusu Ne Olmalı? Op. Dr. Mehmet Rauf Koç, kopan uzvun hastaneye ulaştırılması için çok özel ve hayati bir taşıma yöntemi öneriyor:
-
Kopan parçayı (amputatı) öncelikle temiz ve hafif ıslak bir gazlı bezle sarın.
-
Sardığınız bu parçayı su geçirmeyen temiz bir poşetin içine koyun ve ağzını kapatın.
-
Ardından bu poşeti, içinde %50 su ve %50 buz bulunan ikinci bir poşetin veya kabın içine yerleştirip ağzını sıkıca bağlayın.
Uzuv kesinlikle direkt olarak buza veya suya temas etmemelidir. Bu doğru taşıma koşulları sağlandığında, kopan uzvun canlı kalma süresi (kopma seviyesine de bağlı olarak) 24 saate kadar uzatılabilmektedir.
